تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۰۹/۱۲ | شناسه مطلب : ۱۸۰۳۱ | تعداد بازدید : ۱۰۲

استاندارد سازي در جهت حمايت خريدار وضع مي‌شود نه حمايت از توليدكننده

در دومین نشست هم‌اندیشی بررسی ضرورت تدوین مبانی استانداردسازی كتاب كودك مطرح شد

استاندارد سازی در جهت حمایت خریدار وضع می‌شود نه حمایت از تولیدكننده

حمیدرضا شاه‌آبادی در دومین نشست هم‌اندیشی بررسی ضرورت تدوین مبانی استانداردسازی کتاب کودک گفت: استانداردسازی از سوی نهاد غیردولتی اعمال می‌شود و و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی فقط می‌تواند نقش حمایتی در جهت شکل‌گیری آن داشته باشد و مکانی در اختیار آن قرار دهد. همچنین این استاندارد سازی در جهت حمایت خریدار وضع می‌شود نه حمایت از تولیدکننده.

به گزارش روابط عمومی موسسه خانه كتاب،  دومین نشست هم‌اندیشی بررسی ضرورت تدوین مبانی استانداردسازی كتاب كودك با حضور حمیدرضا شاه‌آبادی، مهدی حجوانی، سیدعلی كاشفی خوانساری، سیدسعید میرمحمدصادق، هادی خورشاهیان و نمایندگانی از نهاد كتابخانه‌های عمومی، سازمان اسناد و كتابخانه‌ها، كانون پرورش فكر كودكان و نوجوانان و شورای كتاب كودك یكشنبه (۱۱ آذرماه) در موسسه خانه كتاب برگزار شد.


حمیدرضا شاه‌آبادی، مدیر انتشارات مدرسه در این نشست به ارائه توضیحاتی درباره جلسه قبل پرداخت و گفت: ما در مسیری حركت می‌كنیم كه قبلا اتفاقات خاصی در آن رخ نداده است و ما باید ابتدا راه را بسازیم و بحث را از موارد گسترده‌تر شروع كنیم تا به نكات جزئی برسیم. بطور مثال شاید لازم باشد كمیته‌هایی را تشكیل دهیم تا به صورت تخصصی به تبیین مباحث بپردازند.


این نویسنده و پژوهشگر افزود: مردم نیاز دارند با راهنمایی نخبگان و با استفاده از روش‌هایی، بتوانند كتاب‌های مناسب را برای بچه‌ها انتخاب كنند. البته درحال حاضر نهادهایی این كار را انجام می‌دهند و فهرست‌هایی را منتشر می‌كنند اما اینكه بتوانیم موازین استانداردسازی را تعریف كنیم و به واسطه آن نشانی روی كتاب‌ها درج شود و اینكه این كار چقدر ضرورت دارد موضوعی است كه باید روی آن صحبت شود كه لازم است اجرایی شود یا اینكه به تقویت و ترویج فهرست‌های موجود بپردازیم. همچنین باید درباره شرایط اجرای این موضوع صحبت شود و مشخص شود كه اگر قرار است نشانی اعطا شود قبل از چاپ باشد یا بعد از چاپ و اینكه این نشان اجباری باشد یا اختیاری.


به گفته شاه‌آبادی، این استانداردسازی قرار است از سوی نهاد غیردولتی اعمال شود و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی فقط می‌تواند نقش حمایتی در جهت شكل‌گیری آن داشته باشد و مكانی در اختیار آن قرار دهد. همچنین این استانداردسازی در جهت حمایت خریدار وضع می‌شود نه حمایت از تولیدكننده.
 
مهدی حجوانی، نیز به عنوان نماینده انجمن نویسندگان كودك و نوجوان، در این نشست با بیان اینكه نمی‌توان ادبیات كودك را استانداردسازی كرد چون به دیدگاهی كه ادبیات كودك را قابل محدودكردن می‌داند، نزدیك می‌شود.
این نویسنده در ادامه بیان كرد: به نظر من این بحث نه ‌تنها اولویت ندارد بلكه نادرست است. شكل درست آن فقط شكل توصیه‌ای و تشویقی است. اگر به این موضوع كه فهرست‌ها قابل دسترسی نیستند استناد كنیم باید توجه داشته باشیم كه اگر نشان استاندارد هم دولتی باشد مورد اعتماد عمومی نخواهد بود و از سویی تضمینی هم وجود ندارد كه این نشان‌ هم به دست همه مخاطبان برسد.
وی با بیان اینكه بهتر است فرهنگ مردم بالا برود، افزود: اگر پدر ومادرها كتاب كودك بخرند و برای فرزندانشان بخوانند كم‌كم شناخت پیدا می‌كنند. اصل استاندارد این است كه استاندارد مردم بالا برود نه با اعتماد صرف به نشانه‌ها بلكه با كتاب‌خواندن بیشتر.
به گفته حجوانی جامعه با نخریدن یك كتاب، یا خریدن یك كتاب، خود به خود استانداردسازی می‌كنند و این مساله باید تقویت شود.
علی بوذری، نماینده انجمن تصویرگران در این نشست نسبت به ضرورت نشان استاندارد برای كتاب‌های كودك اظهار تردید كرد و گفت: باید ببینیم چه معیارهایی مدنظر است و به این نكته توجه داشته باشیم كه نمی‌توانیم به یك استاندارد قاطع برسیم. مساله بعدی این است كه چقدر امكان‌پذیر است و ناشر چقدر علاقه‌مند است كه كتابش وارد این بررسی شود. و از سویی این نشان چقدر می‌تواند برای مخاطب معتبر باشد. من انجام این كار را نه ضروری می‌دانم و نه امكان‌پذیر.
سیدعلی كاشفی خوانساری از سوی فصلنامه نقد كتاب كودك، نیز در این نشست با اشاره به مباحثی كه در جلسه قبلی مطرح شد، افزود: حالا كه ده‌ها نهاد در حوزه كودك و نوجوان، فهرست كتاب‌های خوب ارائه می‌دهند، باید ببینیم چرا این نشان‌ها بروز و تاثیر اجتماعی ندارند. براین اساس ممكن است به سازوكارهایی برسیم كه این فهرست‌ها ترویج پیدا كنند و بتوانیم نتایج آن‌ها را بهتر اطلاع‌رسانی كنیم.
این نویسنده گفت: راه دوم این است كه كتاب‌ها برای نشان استاندارد پیش از چاپ بررسی شوند و نشان روی جلد آن‌ها ثبت شود و این كار روی زمان بررسی كتاب‌ها هم تاثیرگزار نخواهد بود. همچنین ببینیم این نشان باید چگونه باشد، آیا باید به شكل رتبه‌دادن و ستاره دادن باشد و در این صورت نهادی كه ستاره می‌دهد باید معتبر باشد تا مردم به آن اعتماد كنند. به نظر من این كار بی‌فایده و غیرضروری نیست بلكه گامی است در جهت ترویج كتاب‌های خوب و حمایت از مخاطب.
فرناز محمدی از سازمان اسناد و كتابخانه‌ ملی ایران، نیز در این نشست بیان كرد: ما هم در سازمان اسناد و كتابخانه ملی ایران به ضرورت چنین نشانی رسیده بودیم چون مخاطبان ما می‌خواهند بدانند كه كدام كتاب استاندارد است. از سویی فهرست‌هایی كه از سوی نهادهای مربوطه مانند شورای كتاب كودك منتشر می‌شود كمتر در دسترس مخاطبان قرار می‌گیرد. از سویی اگر این اتفاق قبل از فیپا رخ دهد شاید برای ناشران سخت باشد و اگر هولوگرام استاندارد بدهیم این فرآیند سریع‌تر می‌شود.
حمیدرضا سیدناصری، مدیر موسسه نشر و تحقیقات ذكر، نیز در این نشست به عنوان نماینده انجمن فرهنگی ناشران كتاب كودك گفت: به نظر من به عنوان یك ناشر، هراتفاقی كه روی جلد كتاب رخ دهد و به ارزش و اعتبار كتاب بیافزاید، خوب است. مانند نشان جشنواره رشد یا نشان لاك‌پشت پرنده كه كتاب‌ها را به استاندارد نزدیك‌تر می‌كند.
 

وی افزود: اگر استاندارد را برای محتوا و فیزیك كتاب درنظر بگیریم، كتابی كه فیپا می‌گیرد یعنی استاندارد اجباری و حداقل را گرفته است. البته یك‌سری استاندارد‌ها هم اختیاری است كه خود ناشر برای فاخر شدن كارش به آن‌ها توجه می‌كند. براین اساس ما ناشران از این نشان استقبال می‌كنیم چون سبب می‌شود مخاطبان با اعتماد و آرامش بیشتری كتاب را انتخاب كنند.
مرتضی عارف از سوی نهاد كتابخانه‌های عمومی كشور، نیز در این نشست به معیارهای انتخاب كتاب در نهاد كتابخانه‌ها اشاره كرد و گفت: در این نهاد باید برای مخاطبان مختلف كتاب انتخاب كنیم براین اساس معیارهای مختلفی را درنظر می گیریم. درباره استانداردسازی برای كتاب كودك هم، واژه استاندارد، حداقل‌هایی را مشخص می‌كند كه باید در كتاب وجود داشته باشد و باید دقت كنیم همه كتاب‌هایی كه در این حوزه منتشر می‌شود مورد بررسی قرار گیرد چون اگر كتابی از قلم بیافتد عملا به این معنا است كه فاقد استاندارد است. همچنین قبل از اینكه درباره ضرورت استانداردسازی صحبت كنیم باید ببینیم كه چه اهدافی را دنبال می‌كند و براساس آن، ضرورتش تعیین شود.
 

فاطمه مرتضایی‌فر، نماینده شورای كتاب كودك، نیز در این نشست با قاطعیت عدم موافقت شورای كتاب كودك با استانداردسازی كتاب كودك را مطرح كرد و گفت: این كار پیشینه‌ای در سایر كشورها ندارد همچنین در ادبیات بزرگسال نیز اجرا نمی‌شود چون ما اعتقاد داریم مخاطبان بزرگسال همه با درك و فهم هستند و كتاب خوب و بد را از هم تشخیص می‌دهند بنابراین لزومی ندارد در حوزه كودك و نوجوان هم اجرا شود.
 

وی افزود: از سویی چه تضمینی وجود دارد كه معیارهایی كه برای استانداردسازی تبیین می‌شود در پشت پرده دچار تغییرات و اعمال نظرهای سلیقه‌ای نشود. همچنین دلیلی ندارد معیارهایی كه ما تعیین می‌كنیم برای مخاطب هم قابل استفاده و مهم باشد. ما در شورای كتاب كودك معتقدیم باید معیارهای انتخاب كتاب خوب را همگانی‌تر كنیم و خانواده‌ها كم كم با این معیارهای انتخاب، آشنا شوند.
اعظم بزرگی هم به عنوان نماینده كانون پرورش فكری كودكان و نوجوانان در این نشست هم‌اندیشی به معیارهای انتخاب كتاب در كانون اشاره كرد و گفت: ما از سال ۱۳۷۹ معیارهای مدونی داریم كه هرچندسال یكبار بازتعریف می‌شود و براساس آن‌ها كتاب انتخاب می‌كنیم متاسفانه ما در اطلاع‌رسانی به شدت ضعیف عمل كرده‌ایم اما ادعا داریم كه در هرفصل تمامی كتاب‌هایی كه از سوی ناشران به دست‌مان می‌رسد را بررسی و اعلام نتیجه می‌كنیم. باید توجه داشت كه ضمن اینكه مردم و مربیان را آگاه می‌كنیم و اهداف سازمان‌های اعلام‌كننده فهرست را ارتقا می‌دهیم باید به ناشران و نویسندگان هم نگاه داشته باشیم.

هادی خورشاهیان، نیز به عنوان نماینده وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در این نشست بیان كرد: تجربه به من ثابت كرده استانداردسازی به شكل دموكراتیكی كه مورد نظر حمیدرضا شاه‌آبادی است، امكان‌پذیر نیست و معتقدم استانداردسازی كتاب كودك ضرورتی ندارد و نتیجه‌بخش نخواهد بود.

سیدسعید میرمحمدصادق، معاون فرهنگی موسسه خانه كتاب نیز در این نشست بیان كرد: وقتی ما پنجره رسانه خودمان را ببندیم، از جایی دیگر سردرمی‌آورد. اگر رسانه خودمان در حوزه كتاب ورود كند و نگاه عمومی به كتاب داشته باشد و تنوع موضوع داشته باشددر ترویج كتابخوانی هم موثر است.

 


نظرات کاربران

    نظر خود را درباره این مطلب، با دیگر بازدید کنندگان سایت به اشتراک بگذارید !

نظر شما

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *