تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۰۲/۲۰ | شناسه مطلب : ۱۶۶۴۴ | تعداد بازدید : ۷۴

شابك علت اصلي توسعه صنعت نشر در ايران بود

در كارگاه آشنايي با شابك و فيبا مطرح شد:

شابك علت اصلي توسعه صنعت نشر در ايران بود

شابک یک کد بین‌المللی است که هر کتاب کد مخصوص خود را دارد. سازمان جهانی شابک نمایندگانی را در کشورهای مختلف برای توسعه خود برمی‌گزیند، خانه کتاب نماینده رسمی سازمان بین‌المللی شابک در ایران است که روح‌الله سلطانی در کارگاه آشنایی با شابک و فیبا به شرح مفصل این کد می‌پردازد.

به گزارشروابط عمومي موسسه خانه كتاب؛  كارگاه «آشنايي با فيپا و شابك» با حضور روح‌الله سلطاني؛ مدير امور شابك و شابم، در سي‌ويكيمن نمايشگاه بين‌المللي كتاب تهران روز بيستم ارديبهشت ماه سال جاري در سراي اهل قلم برگزار شد.



در ابتداي نسشت سلطاني درباره تاريخچه كد بين‌المللي شابك گفت: دهه شصت ميلادي با توجه به اينكه ميزان انتشار كتاب‌ها در سطح دنيا روبه افزايش بود كدي به نام (اس بي ان) ايجاد شد. اين كد نشان داد كه مي‌تواند جايگزين اطلاعات كتاب‌شتاختي باشد و به طبع آن پردازش اطلاعات به راحتي انجام شود.

وي افزود: پس از موفقيت اين كد مجموعه‌اي از ناشران، كتابداران و كتابفروشان به بررسي اين كد پرداختند و پس از اين بررسي آن تبديل به كد بين‌المللي شد. سپس نام كد جديدي كه در سطح بين‌المللي كابرد پيدا كرد «آي اس بي ان» يا همان شابك نام گرفت. اين كد در سازمان ايزو هم مورد تاييد شد

سلطاني ادامه داد: در همين سال‌ها سازماني در آلمان تحت عنوان سازمان جهاني شابك ايجاد شد كه مسئوليت مديريت و توسعه اين كد را برعهده گرفت. بعد از استفاده اين كد در كشور هاي اروپايي و موفقيت آن در سيستم‌هاي توزيع كتاب، در ساير كشورهاي ديگر هم استفاده اين كد شروع شد. در حال حاضر شابك در هر كشور نماينده دارد تا بتواند آن را بسط و گسترش دهد.


وي با اشاره به نماينده شابك در ايران گفت: در ايران هم خانه كتاب نماينده رسمي كد شابك (آي اس بي ان) است. در سال ۱۳۷۲ معاونت فرهنگي وزارت فرهنگ و ارشاد كشور در ايران تصميم گرفت كه نمايندگي آن را در ايران ايجاد كند و در سال ۱۳۷۳ ايران به صورت رسمي عضويت سازمان بين المللي شابك درآمد و كد ۹۶۴ كه كد ملي ايران است اختصاص داده شد.



اين كارشناس امور شابك خاطرنشان كرد: در آن سال‌ها دولت استفاده كردن از شماره شابك و فيپا را براي ناشران الزامي كرد. به واسطه اين الزام استفاده از شابك(آي اس بي ان) گسترش پيدا كرد. در حال حاضر نزديك به ۱۴  الي ۱۵ هزار كد شابك مورد استفاده قرار گرفته است.

سلطاني درباره مزاياي شابك گفت: اگر شابك يا همان (آي اس بي ان) نبود كتاب‌فروشان در ايران عملا نمي‌توانستند به فروش كتاب بپردازند، همچنين اطلاع‌رساني نمايشگاه مختل بود و يا طرح‌هاي فصلي خانه كتاب را هم نمي‌توانستيم اجرا كنيم.


 

وي توسعه كنوني صنعت نشر را در استفاده از كد شابك دانست و گفت: علت اصلي توسعه صنعت نشر همان تصميمي بود كه دولت براي ناشران و كتابفروشان به استفاده از كد شابك الزام كرد. درواقع شابك(آي اس بي ان) شماره استاندارد بين‌المللي كتاب است كه به هر كتاب اختصاص پيدا مي‌كند تا هر كتاب در سيستم اطلاع‌رساني و گردش اطلاعات منحصر به فرد باشد. اين منحصربه‌فرد بودن نه تنها در ايران بلكه در بين‌الملل هم كاركرد خود را دارد و هر كتابي كه داراي شابك است در فضاي بين‌المللي هم منحصر به فرد است.

وي افزود: كتاب‌ها با شابك در هر جاي دنيا قابل شناسايي است و در تمام كتابخانه‌ها و كتابفروشي‌ها مورد استفاده قرار مي‌گيرد. شابك از ده رقم تشكيل شده است. كه هر سه رقم با يك خط تيره جدا شده است.

سلطاني با اشاره به ورود كتاب‌هاي ديجيتالي و صوتي در صنعت نشر كشور گفت: با ورود كتاب‌هاي الكترونيكي و كتاب‌هاي صوتي و چند رسانه‌اي‌هاي آموزشي كد شابك به همه آن‌ها تعلق گرفت. شابك(آي اس بي ان) از سال ۲۰۰۷ از ده رقم به سيزده رقم تغيير يافت و تبديل به استاندارد جهاني شد.

وي خاطرنشان كرد: تمام شابك‌ها با ۹۷۸ شروع مي‌شود كه نشانگر كتاب است شناسه‌هاي بعدي به محدوده‌هاي جغرافيايي و زباني اختصاص پبدا مي‌كند. سه كد از سازمان جهاني شابك به ايران اختصاص دارد.

سلطاني درباره مديريت شابك در سطح بين‌المللي و داخلي گفت: شابك داراي سه سطح مديريت است اولين سطح همان سازمان جهاني شابك است كه وظيفه دارد نمايندگاني را در كشورهاي ديگر داشته باشد تا با استفاده از آن‌ها اين استاندارد را توسعه و بسط دهد اين سازمان وظيفه آموزش و برگزاري كارگاه‌هايي را براي اين كشورها بر عهده دارد.

سلطاني گفت: در سطح دوم مديريت شابك نمايندگان كشورهاي مختلف هستند كه در هر كشوري يك موسسه وجود دارد تحت عنوان موسسه شابك كه در ايران خانه كتاب وظيفه اين امر را دارد. سطح سوم مديريت درواقع ناشران هستند كه اطلاعات دقيق كتاب‌ها درج شود.

به گفته سلطاني ناشران در اين سيستم نقش پر اهميتي دارند چراكه اولين گام را در سيستم شابك ناشران برمي‌دارند.

وي درباره سيستم ارئه شابك در ايران گفت: در ابتدا به صورت سنتي بوده است كه در طول سال‌ها تغيير يافته است و در حال حاضر به صورت اينترنتي انجام مي‌شود.

مدير امور شابك در خانه كتاب خبر از راه‌اندازي سايت اينترنتي جدي براي امور شابك ناشران خبر داد و گفت: امسال در حال راه‌اندازي يك سايت جديد هستيم تا كنترل بهتري در فرآيند صدور شابك داشته باشيم، با توجه به تعداد فراوان ناشر در ايران تصميم بر آن شد تا شماره شابك به صورت گروهي در اختيار ناشران قرار نگيرد و هر ناشر به صورت اينترنتي پس از وارد كردن اطلاعاتشان به صورت كامل، بدون فوت وقت در همان لحظه و آنلاين كد شابك خود را دريافت كنند.

به گفته سلطاني اين روش هم در سيستم‌هاي رايانه‌اي قابل دريافت است و هم در سيتم‌هاي اندرويد مي‌توان دريافت كرد.نكته قابل توجه اينجاست كه با اين روش اطلاعات كامل از كتاب‌ها از سوي ناشران دريافت مي‌شود و در آينده مي توانيم آمار دهيم و تفكيك كتاب‌ها به خوبي مشخص مي‌شود.

 


نظرات کاربران

    نظر خود را درباره این مطلب، با دیگر بازدید کنندگان سایت به اشتراک بگذارید !

نظر شما

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *